Door Derek Visser

Bestaat er nog iets op web-search gebied naast Google? Het gebruik van Google is zelfs zo ingeburgerd geraakt dat Google zich zorgen maakt over genericide, waarbij een merknaam zo algemeen gebruikt wordt dat het een generieke aanduiding wordt in plaats een merknaam. Wat zijn eigenlijk nog realistische alternatieven voor Google?

Gevecht tussen tech giganten

De zoekmachine is een enorm belangrijk kanaal online, zo belangrijk dat Google een geschatte 78% van zijn omzet behaalt met search-ads. Andere tech-giganten kunnen daarom niet achterblijven. Nadat Microsoft lang zoekende is geweest naar een goede search-implementatie met onder andere Live Search en MSN search wordt in 2009 Bing geïntroduceerd. De zoekmachine is momenteel een belangrijke speler op zoekmachine gebied met een marktaandeel van zo'n 11 procent en een sterke positie in voornamelijk de VS en India. De instelling van Bing als standaard-zoekmachine voor de Windows browsers Internet Explorer en Microsoft Edge zorgt voor een belangrijk deel van het marktaandeel van Bing.

Zoals Google dat ook doet wordt de zoektechnologie achter Bing door verschillende partijen gebruikt voor hun eigen zoekmachines. Zo worden onder andere de Yahoo en AOL zoekresultaten gevoed door Bing.

De privacy-zoekmachine

Duckduckgo

De zoekmachine met de gekste naam heeft de afgelopen jaren een stormachtige groei doorgemaakt. Het beschermen van privacy staat bij de zoekmachine hoog in het vaandel. Net zoals elke andere zoekmachine vormen advertenties het verdienmodel van Duckduckgo (DDG).

Waar andere zoekmachines (voornamelijk Google) data verzamelen en bewaren om uitgebreide klantprofielen te bouwen doet DuckDuckGo hier niet aan. Er wordt enkel geadverteerd op de ingegeven zoekopdracht - data wordt niet verkocht aan derden of voor andere (retargeting) doeleinden gebruikt. Om deze reden zijn de zoekopdrachten voor elke DDG gebruiker hetzelfde, terwijl zoekresultaten voor Google gebruikers op basis van persoonlijke voorkeuren en historisch gedrag individueel worden vastgesteld.

DDG gebruikt eigen zoektechnologie om de resultaten te genereren en is zodoende onafhankelijk van zowel Google als Microsoft. Wel wordt van het Bing Ads platform gebruikgemaakt voor de advertentieverkoop. Zodoende kan Bing Ads worden gebuikt om ook op DuckDuckgo te adverteren.

De buitenlandse zoekmachine

Google mag dan wel oppermachtig zijn in Europa en een groot deel van de westerse wereld, er zijn grote stukken van de wereld waar Google niet de meest gebruikte zoekmachine is.

Baidu: de Chinese gigant

In China bezet Google de derde plek in de ranglijst van grootste zoekmachines met een geschat marktaandeel van slechts 5,5%. Veruit het grootst is Baidu, met een marktaandeel van zo’n 76%. De eveneens Chinese zoekmachine Sogou maakt de top-3 compleet met een marktaandeel van zo’n 6,5%. Al heeft het in 2000 opgerichte Baidu alleen in China een marktaandeel van belang vormt het daarmee meteen de grootste zoekmachine ter wereld na Google. Baidu is naast search ook intensief bezig met artificial intelligence en technologie voor zelfrijdende auto’s.

Yandex: de Russiche beer

Ook Rusland kent zijn eigen trots op zoekmachinegebied: Yandex. Yandex is met Google verwikkeld in een strijd om het Russische marktleiderschap, de twee wisselen elkaar af. Volgens de laatste statistieken wint Yandex het van Google de afgelopen maanden met een marktaandeel van 54% versus 42% voor Google.

De ouwetjes

Er was ooit een tijd voor Google ten tonele verscheen dat het knokken was tussen zoekmachines met zeer veel aanbod van verschillende merken. De meeste zoekmachines zijn snel ten onder gegaan na de komst van Google. Het zoekmachine-kerkhof is dichtbevolkt met onder andere HotBot, AltaVista, Lycos, Magellan, Excite en WebCrawler. Enkelen hebben het overleefd onder hun eigen merknaam:

Yahoo

In de vroege dagen van het internet was Yahoo een belangrijk speler. Lang heeft Yahoo de vorm van een directory gehad met sites / links per categorie in plaats van geautomatiseerde zoekfunctionaliteit. Deze directory heeft van de oprichting van Yahoo in 1994 tot aan 2014 dienst gedaan. Leuk weetje is dat Yahoo in 2002 de zoekresultaten van Google heeft geïntegreerd in haar site, de directory-listings werden toen aangevuld met (onder andere) Google resultaten. In 2003 nam Yahoo zoektechnologie-provider Inktomi over om eigen zoekresultaten te kunnen genereren.

In 2010 gebruikt Yahoo de zoektechnologie van Microsoft’s Bing om de organische zoekresultaten te genereren. Daarnaast wordt Bing Ads gebruikt om een gedeelte van de advertentie-inventory te verkopen. Een stuk van de inventory wordt verkocht via het eigen Gemini platform van Yahoo.

AOL

Een ander powerhouse in de vroege dagen van het internet was ISP America Online, of AOL for short. Reeds in 1995 kocht AOL de zoektechnologie van WebCrawler, welke ze in 1997 weer van de hand doen. Later introduceert AOL haar zoekmachine ‘NetFind’, wat eigenlijk gewoon de Excite zoekmachine is met een andere schil. Na heel wat avonturen met verschillende zoektechnologieen en merken sluit AOL in 2002 een deal met Google. Tot 2015 heeft AOL Google zoekresultaten getoond en waren ads in te kopen via Google’s AdWords. Tegenwoordig heeft AOL een deal met Microsoft en worden Bing zoekresultaten getoond.

De groene zoekmachine

Met elke uitgevoerde zoekopdracht op Google en andere zoekmachines wordt een klein stukje CO2 uitstoot veroorzaakt. Denk aan het versturen van de zoekopdracht en het opzoeken van resultaten in de databases van Google maar ook een klein stukje van de uitstoot die het indexeren van het web heeft gekost.

In 2009 circuleerde op het internet het ‘weetje’ dat een enkele zoekopdracht op Google een uitstoot van 7 gram CO2 zou veroorzaken. Dit is zo’n eigen leven gaan leiden dat Google een eigen berekening heeft uitgevoerd waaruit zou blijken dat een enkele zoekopdracht niet meer dan 0,2 gram CO2 uit zou stoten. Sinds 2011 is Google gaan rapporteren over zijn energieverbruik waardoor de werkelijke uitstoot een stuk inzichtelijker wordt. In haar online milieurapportage van 2014 wordt het volgende gemeld:

If you take an active Google user—someone who does 25 searches and watches 60 minutes of YouTube a day, has a Gmail account and uses our other services—Google emits about 8 grams of CO2 per day to serve that user. In other words, serving a Google user for a month is like driving a car one mile

Het rijden van twee kilometer in de auto zou meer CO2 uitstoot veroorzaken dan het gemiddelde gebruik van een enkel persoon van Google diensten gedurende een maand. Desondanks zijn er rond 2009 een heel aantal ‘groene’ zoekmachines ontstaan. Niet alleen zoekmachines die CO2 uitstoot compenseren, maar ook een groot deel van de bedrijfswinsten ten goede laten komen aan natuurbehoud.

Ecosia

Ecosia is een uit Berlijn afkomstige zoekmachine die uit 2009 stamt. Tachtig procent van de opbrengsten van de zoekmachine gaan naar een samenwerkingsverband met het WNF dat gericht is op de bescherming van regenwoud.

De zoekresultaten van Ecosia zijn afkomstig van Microsoft’s Bing. Ecosia gebruikt Bing Ads als advertentieplatform voor zijn zoekmachine advertenties. Ecosia zelf claimt dat zij haar zoekresultaten ‘verbetert’ met eigen algoritmes. In Nederland lijkt hier echter geen (of amper) sprake van te zijn. Uit onze eigen tests tussen Bing en Ecosia op populaire Nederlandse zoekopdrachten hebben we geen enkel verschil gevonden in zoekresultaten.

Een andere - inmiddels ter ziele - zoekmachine die evenals Ecosia was gericht op het behoud van regenwoud was Forstle (2008 - 2011). Initiator van de groene zoektrend is het eveneens ter ziele Treehoo, een Zweeds initiatief stammend uit 2008.

Blackle

De zoekmachine Blackle verdient een eigen vermelding. Al betreft dit gewoon een Google zoekmachine (Google custom search) is het idee erachter erg sterk. De gedachte achter blackle is dat het meeste energie in online zoekopdrachten wordt gebruikt door het scherm van de gebruiker. Maak het scherm zwart in plaats van wit en je bespaart zo een hoop energie. Blackle zelf claimt al bijna 7 miljard kilowattuur aan energie te hebben bespaard - volgens een eigen teller op de site. De gemiddelde Nederlander verbruikt thuis jaarlijks zo’n 7000kwh waardoor Blackle het equivalent van het energieverbruik van 1 miljoen Nederlanders gedurende 1 jaar zou hebben bespaard.